Lajme

Referendumi i Dodik mund të hapë Kutinë e Padorës

Referendumi i Dodik mund të hapë kutinë e Padorës në Ballkan Në këtë rast, kryetari i Republika Srbe është duke vepruar në interes të Rusisë.

Ngjarjet në Ballkan po bëhet më e komplikuar për shkak të shpalljes së referendumit në Republika Srbe, të planifikuar për 25 shtator, 2016. Qëllimi i tij – anulimi i vendimit të Gjykatës Kushtetuese të Bosnjës dhe Hercegovinës, sipas të cilit më 9 Janar nuk mund të festohet Dita e Republikës Serbe, pasi ajo ndikon në ndjenjat e dy grupeve të tjera etnike në strukturën e saj – boshnjakëve dhe kroatëve, thonë në Institutin për Lindje të Mesme dhe Studime Ballkanike (IFIMES), nga Lubjana (Sllovenia).

Interesat e Rusisë në rajon shihen me sy të lirë. Verën e kaluar, dëshira për pavarësinë e Republikës Serbe është zbukuruar me një portret të presidentit rus Vladimir Putin. Tani ndërhyrja e Moskës nuk është aq e dukshme.

Përfaqësuesi i Lartë i OKB-së për Bosnjë dhe Hercegovinë Valentin Inzko e po ashtu Këshilli për vendosjen e paqes theksojnë deklarimi gjithë kombëtare kërcënon paqen dhe stabilitetin në vend dhe në rajon.

Në këtë referendum, Presidenti i Republikës Serbe, Milorad Dodik është duke u përpjekur për të detyruar Gjykatës Kushtetuese të anulojë vendimin. Ky është një rast i qartë i pakuptimtë juridike, sepse vendimi i Gjykatës Kushtetuese nuk mund të jetë objekt revidimi.

Në paraqitjet e deritashme publike i Dodik gjithmonë ka qenë këmbëngulës duke nënvizua se vendimet që kanë të bëjnë me BH duhet të merën në pajtim me tre etnitetet e saj. Vendimi më 9 janar, megjithatë, bëhet vetëm nga anëtarët e një prej tyre – serbët.

Rusia është gjithashtu i përfshirë në këtë. Dhe në Serbi, ka pretendime, pavarësisht nga fakti se Alexander Vucic dhe Tomislav Nikolic thanë se ata nuk e mbështesin atë. Por analist të situatës politike janë të vetëdijshëm se vendimet lidhur me Republikën e Srpska realist merren në Beograd.

Dëshmi e ndërhyrjes ruse – është njoftimi i vizitës së Milorad Dodik në Moskë. Nga pikëpamja e marrëdhënieve ndërkombëtare është e pa mendueshme që presidenti rus u takua në katër sy me presidentin e një rajoni, nëse vetëm mysafiri nuk e mbështet politikën e Rusisë.

Në rastin tonë, Dodik vepron në interes të Rusisë, që ka të bëjë me atë që të parandalojë anëtarësimin e plotë të Bosnjës dhe Hercegovinës në NATO. Këto veprime, megjithatë, mund të çojnë në shpërbërjen e vendit.

Një referendum në Republikën Serbe – është një tërmet i ri gjeopolitik dhe do të hapë kutinë e Pandorës në Ballkan. Kjo mund të çojë në një efekt domino dhe një seri të re të referendumeve në Bosnje dhe Hercegovinë dhe në të gjithë rajonin. Edhe Serbia nuk do të mund t’i shpëtonte pasojave të këtij rasti, për shembull, shqiptarët në Luginën e Preshevës (Preshevë, Medvegjë, Bujanoc), duke pasur parasysh se këtë rajon e konsiderojnë “Eastern Kosovës”.

Pas tyre fillon veprimet e boshnjakëve nga Sanxhaku e drejtuar nga ndarja. E më pas referendum mund të kalojnë dhe bullgarët në rajon në kufi me Bullgarinë, si dhe vllahët në Serbinë lindore dhe hungarezët në Vojvodinë. Situata në Maqedoni do të destabilizohet edhe më shumë, dhe serbët në Mal të Zi, me mbështetjen e Beogradit, do të bëjë përpjekje për të siguruar që të krijojnë shtetin e tyre.

Ka shumë aspekte që do të çojë në destabilizimin e rajonit, për shkak të referendumit Dodik. Aventura e Serbisë në Republikën Srpska mund të bëjë atë të humbasë Vojvodina. Madje vetë Rusia e ka paralajmëruar disa vite më parë Beogradin për këtë rrezik. Në një demokraci është e pamundur për të bërë çfarëdo ndryshimi drastik në asnjë drejtim, pa një shok të caktuar, duke lejua një riorganizim i ri i shtetit në një kohë kur i aplaudohet “vetë-shkatërrimit ” pothuajse i gjithë opinionit të tij. /KI/

Leni koment

Email-i juaj nuk do te publikohet.


*